Voorstel: CONCEPT Stop: geen studeren-via-schuld - gift-basisbeurs wettelijk borgen, uitwonend terug naar pre-2015-niveau, geen renteopslag

Werk in uitvoering

Deze doorrekening is open, net als een open-sourceproject: iedereen kan bronnen, cijfers en betere schattingen aandragen. Zie je een fout of mis je iets? Doe mee.

Stopmaatregel (regel 10): de overheid financiert studeren niet meer via schuld. (1) Gift-basisbeurs wettelijk borgen en indexeren, geen terugkeer naar een leenstelsel. (2) Basisbeurs uitwonend terug naar pre-2015-niveau: coalitieplan ca. +50 euro p/m, 109 mln per jaar vanaf 2028/29 (source 951). (3) Rente niet boven de financieringskosten van de Staat; renteplafond 2,5% als vangnet. Rente 0% is geen stop maar een overdracht: zie reparatievariant 258.

Het leenstelsel (2015-2023) was een politieke keuze van de kabinetten-Rutte die studeren tot schuldproduct maakte: de totale schuld groeide van 12,7 naar 28,1 mld euro (CBS) en leenstelselstudenten leenden gemiddeld 7.400 euro meer, meer dan de gemiste beurs (ESB 2025). De herinvoering van de basisbeurs in 2023 was een gedeeltelijke stop. Deze maatregel maakt de stop af: geen studeren-via-schuld als beleidsinstrument, een gift die niet uitholt, en geen rente-opslag. Eerlijk: de huidige rente (2,33% in 2026) is de staatsrente en ligt onder de inflatie (3,4% sep 2026); van een rente boven markt of inflatie is nu geen sprake. Rente 0% zou volgens OCW denivellerend werken en lenen-om-te-sparen uitlokken, dus een nieuwe perverse prikkel.

Doe mee aan deze doorrekening

Burgerplatform rekent maatregelen in de openbaarheid door. Ontbreekt er een bron, staat er PM of is een bedrag nog indicatief? Dan kun jij helpen.

  • Draag een bron of onderzoek aan
  • Geef een betere schatting voor een PM-post
  • Denk mee in online sessies en stem over voorstellen
Op de hoogte blijven?

Gratis. Je kunt je altijd afmelden. Lees onze privacyverklaring.

Alle voorstellen