Urgenda publiceerde op 22 september een notitie van adviesbureau Kalavasta over de ketenemissies van groen gas uit mest van de melkveehouderij. De conclusie van Urgenda: "Groengas is niet zo groen". Een grootschalige investering in mestvergisting valt volgens de organisatie maatschappelijk niet te verantwoorden.
Wat Kalavasta berekende
Volgens de Europese rekenregels (RED) geldt mest als reststroom. De uitstoot van de koe zelf, zoals voer, pensmethaan en stal, telt dan niet mee. Zo komt groen gas uit mest uit op min 40 gram CO2-equivalent per megajoule met een bonus voor vermeden methaan uit de mestopslag, en op plus 6 gram zonder die bonus. Ongeveer de helft van het klimaatvoordeel komt dus niet uit het gas zelf. Aardgas zit op 56 gram, of 67 gram inclusief ketenuitstoot.
Wordt de klimaatlast van de koe wel aan de mest toegerekend, dan verandert het beeld sterk: bij volledige toerekening komt groen gas uit mest op zo'n 690 gram per megajoule. Kalavasta benadrukt dat dit illustraties zijn en dat de keuze voor een toerekening "geen technische kwestie maar een methodologische keuze" is.
Alle mest van de melkveestapel, circa 50 miljoen ton per jaar, levert theoretisch ongeveer 22 PJ groen gas op, zo'n 0,7 miljard kuub. Dat vermijdt 1,2 tot 1,5 Mton CO2-equivalent aan aardgas en ongeveer 1 Mton uit mestopslag. Daar staat circa 14 Mton ketenuitstoot van de melkveehouderij tegenover. Volledige benutting is in de praktijk niet haalbaar, onder meer omdat een deel van de mest in de wei valt.
Coalitie wil opschalen
Een coalitie uit landbouw en energiesector, met onder meer Rabobank en de NVDE, deed het kabinet in juli een aanbod: over tien jaar de helft van de beschikbare mest vergisten in zo'n tweehonderd installaties, goed voor circa 600 miljoen kuub groen gas en volgens de coalitie ongeveer 3,8 Mton CO2-reductie. De coalitie vraagt het Rijk om financiële ondersteuning voor nieuwe installaties en snellere vergunningen. Urgenda stelt dat die klimaatwinst niet te reproduceren is met de berekeningen van Kalavasta, dat een krimp van 10 procent van de melkveesector dezelfde reductie oplevert, en vraagt waarom de coalitie dit niet zelf betaalt, zonder grootschalige SDE-subsidie.
Op 6 oktober nam de Tweede Kamer de Wet bijmengverplichting groen gas aan. Vanaf 2031 moet bijna 10 procent van het gas voor huishoudens groen zijn. Minister Van Veldhoven beloofde volgens Nieuwe Oogst te onderzoeken of de wet onbedoelde financiële prikkels voor de veehouderij geeft.
Duiding Burgerplatform
Stop. Gas uit de veeindustrie is niet groen. Mestgas als groen tellen terwijl de uitstoot van de koe op nul staat, is een perverse prikkel die veestapel en uitstoot in stand houdt. Die prikkel wegnemen is een stopmaatregel. Hetzelfde geldt voor de nul-telling van de uitstoot van biomassa, zie Rapport: Europa steunt stroom uit hout met 3,9 miljard euro per jaar, en de CO2 telt niet mee.
Bron. Pak methaan en ammoniak aan bij de bron: de omvang van de veestapel en de import van veevoer. Zie ook RIVM: te veel stikstof op 69 procent van de kwetsbare natuur, stop eerst de prikkels die het in stand houden.
Herstel. Publiek geld kan gaan naar herstel van bodem, water en natuur, met ruimte voor flora en fauna, en naar boeren die willen omschakelen naar grondgebonden landbouw. Een maatschappelijke kosten-batenanalyse kan laten zien welke besteding de meeste brede welvaart oplevert, en een Fonds Brede Welvaart kan zo'n omschakeling helpen financieren.
Bron: Urgenda, 22 september 2026; Kalavasta, Notitie ketenemissies groengas, 21 september 2026; Nederlands Centrum Mestverwaarding; Tweede Kamer, stemmingsoverzicht wetsvoorstel 36947, 6 oktober 2026; NU.nl; Nieuwe Oogst.
