Woningnood als verdelingsprobleem: beter benutten via MKB-maatwerk
Nederland telt een woningtekort van 396.000 woningen, terwijl er gemiddeld 53 m2 woonoppervlak per persoon is. 55% van de 7,48 mln huishoudens woont (sterk) overdadig, 4% (ca. 270.000 huishoudens, 570.000 personen) te krap. Nieuwbouw blijft steken op 69.000 per jaar (2024 en 2025) tegen een ambitie van 100.000; het kabinet zet in op fabrieksmatige nieuwbouw (50% prefab binnen vier jaar).
Het beleid behandelt de woningnood als een bouwprobleem in plaats van een verdelings- en benuttingsprobleem. Regels (splitsingsvergunningen, kostendelersnorm, fiscale prikkels die ruim wonen belonen) en het ontbreken van financiering voor kleine ombouwprojecten maken het beter benutten van bestaande m2 onaantrekkelijk. Beter benutten vraagt maatwerk per pand (splitsen, optoppen, kangoeroewoningen, hospitaverhuur, wonen boven winkels): werk voor het lokale MKB, niet voor de gestandaardiseerde grootindustrie waarop het Actieplan Versnelling Woningbouw is gericht.
Bedragen per jaar
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
- Schade huidig beleidper jaar
- nog niet becijferd
- Brede welvaartseffectenpakket, netto per jaar na overlapcorrectie
- € 4 mln welvaartswinst per jaarnog geen bandbreedte opgegeven
Analyse
DATA (ESB Hochstenbach 2026): tekort 396.000; 4,1 mln ruimst wonende hh × 11 m2 lost tekort rekenkundig op. Overdadig sterkst bij koop en hoge inkomens. BELEID: Actieplan Versnelling vereenvoudigt splits/optop. MKBA Action 50 (scientist 2026-09-25): anker EIB Meer woningen door verbouw 2024 (source 180). Resterend splits+optop huidig beleid 5.250-8.000/jr (9-14% tekort cum. 2024-2030); aanvullend financieel+regel +2.000-2.600/jr (=policy 116-proxy). EIB: ouderen splitsen eigen woning is misvatting (verhuizen eerder); Stec 80-160k bij 5-10% (source 181) is contrast. Kosten: splits EUR 1.200/m2 vs nieuwbouw EUR 2.350/m2. CO2: nieuwbouwapp. 230 kg/m2; splits -85%, optop -50%; monetarisering WLO2025 ~EUR 150/t (source 182). Arbeid: nieuwbouw 1,5 AJ, splits ~helft. Doorlooptijd verbouw korter dan 5-10 jr nieuwbouw. pe 116: E30 +225, E28 -12, E33 +4, E31 0, E29 +217 mln EUR/jr. Gaps dp 228-230 (fonds, soft-split, kwaliteitskorting). CONCLUSIE: MKB-beter-benutten sneller/minder CO2/geen grond, maar nieuwbouw blijft hoofdroute (EIB 2026 source 183).Herkomst van de bedragen
Brede welvaartseffecten
Som van de welvaartssaldi van de maatregelen in het pakket, na uitsluiting en overlapcorrectie. De bedragen per maatregel zijn vóór correctie.
- Beter benutten via MKB-maatwerk: splitsen, optoppen en delen€ 4 mln tot € 229 mln, midden € 4 mln per jaartelt volledig mee