Dossier Sociaal

Bijstand / kostendelersnorm

De bijstand, de kostendelersnorm en aanverwante regels die de bestaanszekerheid van uitkeringsgerechtigden raken.

De kostendelersnorm verlaagt de bijstand en enkele andere uitkeringen naarmate er meer volwassenen op een adres wonen. Dat raakt ruim 42.000 huishoudens en maakt het financieel onaantrekkelijk om iemand in huis te nemen, bijvoorbeeld voor mantelzorg, tijdelijke opvang of na dakloosheid. Burgerplatform wil deze perverse prikkel weghalen, niet met volledige afschaffing (die is als middel om woningen vrij te spelen te duur) maar met gerichte uitzonderingen voor die situaties. Volgens onze MKBA levert dat indicatief zo'n 20 miljoen euro per jaar aan welvaart op.
  • 0 keer bekeken
  • Work in progress: dit dossier wordt nog aangevuld en geredigeerd
Analyse

Probleem, grondoorzaak en impact

Analyse dossier

Kostendelersnorm als belemmering voor woningdelen - gerichte uitzondering (C2)

De kostendelersnorm verlaagt de bijstandsuitkering naarmate er meer volwassenen op ÊÊn adres wonen, waardoor het financieel ongunstig is om iemand in huis te nemen - ook wanneer dat maatschappelijk juist gewenst is (mantelzorg, tijdelijke opvang, uitstroom uit dakloosheid). De norm raakt 42.697 huishoudens (36.210 in de algemene bijstand, 4.054 in de AIO, 2.083 in de Anw, 350 in de IOAW/IOAZ); het inkomensverlies bij twee kostendelers bedraagt circa â‚Ŧ4.805 per jaar.

Grondoorzaak

Door de regel uitgelokt ongewenst gedrag in een tijd van woningnood. De verkenning van Significant APE (februari 2026) laat zien dat het onder de huidige norm financieel beter blijft om alleen te wonen. Volledige afschaffing is echter ondoelmatig als woningdelen-instrument (â‚Ŧ32.000-125.000 per vrijgespeelde woning per jaar, meer dan nieuwbouwkosten); een gerichte uitzondering voor deelgroepen (variant 4) is door Significant APE als enige niet doorgerekend - dat is de eigen opgave van dit dossier.

Financieel lek
â‚Ŧ 25 M
minimale jaarlijkse derving
Sociale schade
5 /10
Complexiteit
6 /10
Escalatierisico
3 /10

Alle analyses: wat kost ons systeem ons echt?

Standpunt Burgerplatform
Achtergrond

Het dossier

Voorkomen is beter dan genezen

Maatregelen: eerst stoppen, dan de bron, dan herstel

We ordenen oplossingen in drie stappen. Eerst voorkomen dat de schade groter wordt, dan de oorzaak wegnemen, en pas daarna repareren wat er al misging.

Nog geen maatregelen in dit dossier. Doe een voorstel

Uitgewerkte oplossingen

MKBA en brede welvaart

Wat kost het, wat levert het op?

MKBA

Voor dit dossier is nog geen maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) beschikbaar. Burgerplatform weegt maatregelen op brede welvaart: niet alleen geld, maar ook gezondheid, leefomgeving, bestaanszekerheid en de gevolgen voor volgende generaties, volgens de leidraad van CPB en PBL. Heb je cijfers of bronnen? Laat het ons weten.

Verdere uitleg

Onderbouwing

Bronnen en documenten

Documenten

Actief op dit onderwerp

In het nieuws

Artikelen

Lijst artikelen op datum

Overige artikelen

Meedoen

Denk mee over Bijstand / kostendelersnorm

Beter beleid begint bij goed geïnformeerde burgers. Meld je aan en help dit dossier verder.

  • Ontvang updates over dit dossier
  • Stem mee over voorstellen en maatregelen
  • Draag bronnen, cijfers of oplossingen aan

Deel dit dossier

Vul je gegevens in om mee te doen

Wilt u uw e-mail hier invoeren?
Wilt u uw postcode hier invoeren?

Door aan te melden ga je akkoord met onze privacyverklaring. We delen je gegevens nooit met derden.