Toeslagen: niet-gebruik en ambtshalve toekenning
Niet-gebruik van huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget door het aanvraagvereiste, en het alternatief van ambtshalve toekenning waar de Belastingdienst het recht al kan vaststellen.
-
1 keer bekeken - Work in progress: dit dossier wordt nog aangevuld en geredigeerd
Probleem, grondoorzaak en impact
Niet-gebruik van toeslagen door het aanvraagvereiste (A1/D3)
Huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget vereisen een aanvraag, terwijl de Belastingdienst het recht in veel gevallen al kan vaststellen uit eigen gegevens. Actuele niet-gebruikpercentages (Dienst Toeslagen, Stand van de uitvoering 2026): zorgtoeslag en huurtoeslag 12%, kindgebonden budget 9%, samen circa €889 mln per jaar onbenut - dicht bij de €1,02 mrd die het CPB voor 2021 langs een andere route berekende (binnen 13% van elkaar, de belangrijkste validatie in dit dossier).
Bureaucratische overhead die de bewijslast bij de burger legt: wie het recht niet kent, de aanvraag niet doet of terugbetaling vreest, krijgt niets - ook al beschikt de overheid over de gegevens om het recht zelf vast te stellen. Niet-gebruik is hardnekkig (tot 56% vraagt vier jaar op rij niets aan) en concentreert zich bij zelfstandigen, net-gepensioneerden en particuliere huurders.
Het dossier
Maatregelen: eerst stoppen, dan de bron, dan herstel
We ordenen oplossingen in drie stappen. Eerst voorkomen dat de schade groter wordt, dan de oorzaak wegnemen, en pas daarna repareren wat er al misging.
- Toeslagen ambtshalve toekennen waar het recht al vaststaat (A1/D3)Vervang het aanvraagvereiste voor huur- en zorgtoeslag en kindgebonden budget door ambtshalve toekenning zodra de Belastingdienst het recht al kan vaststellen uit eigen gegevens.
Nog geen maatregelen in dit dossier. Doe een voorstel
Uitgewerkte oplossingen
Wat kost het, wat levert het op?
MKBA
Voor dit dossier is nog geen maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) beschikbaar. Burgerplatform weegt maatregelen op brede welvaart: niet alleen geld, maar ook gezondheid, leefomgeving, bestaanszekerheid en de gevolgen voor volgende generaties, volgens de leidraad van CPB en PBL. Heb je cijfers of bronnen? Laat het ons weten.
