Artikelen

18-10-2026: Een commissie van The Lancet brengt zeventien onderling verweven dreigingen voor de menselijke gezondheid tot 2100 in kaart. Kernoorlog en kwaadwillig gebruik van AI hebben volgens de commissie uitstervingspotentieel. De meeste schade is met beleid te voorkomen, met obesitas, onderwijs en ongelijkheid als grootste posten.

14-10-2026: Technische oplossingen zoals emissiearme stallen verminderen de uitstoot, maar leveren weinig op voor de brede welvaart op het platteland. Extensiveren en natuurinclusief boeren doen dat wel, maar de lasten vallen eerst bij de boer. Dat blijkt uit een analyse van twee gebieden in het vakblad Ruimte & Maatschappij.

13-10-2026: In een video-essay voor VPRO Tegenlicht laat regisseur Martijn Kieft zien hoe we te veel zijn gaan vertrouwen op cijfers, van de VN-boekhoudregels van 1968 tot Vietnam en de kredietcrisis. De kern klopt, al ging de erkenning van banken als productief in stappen. Het CBS meet inmiddels ook brede welvaart; de vraag is of beleid daar ook op stuurt.

12-10-2026: VPRO Tegenlicht zet de aflevering Goed geld verdienen uit 2020 opnieuw online, met een nieuwe inleiding over de beursgang van Anthropic. Ondernemers en econoom Mariana Mazzucato laten zien hoe bedrijven kunnen werken zonder alles te richten op aandeelhouderswaarde. De meeste cijfers kloppen; het Deense voorbeeld is inmiddels verouderd.

12-10-2026: In Studio Fakto, het kanaal van de Belgische PVDA, zegt econoom Jason Hickel dat hij van mening is veranderd: de klimaattransitie komt er niet zolang winst bepaalt wat er wordt geproduceerd. Hij pleit voor publieke investeringen en democratische zeggenschap over productie. Een deel van zijn cijfers klopt; de investeringen in schone energie liggen wereldwijd wel al hoger dan in fossiel.

9-10-2026: Vrij Nederland schrijft dat volgens de Raad van State en de Algemene Rekenkamer 35 miljard euro per jaar voor het oprapen ligt. Het bedrag komt van de Rekenkamer, op basis van een ambtelijk rapport van Financiën: het is de bovengrens van de meest vergaande opties, bedoeld voor lagere belastingtarieven. Volgens de laatste stand kosten 55 negatief beoordeelde regelingen samen ongeveer 90 miljard, waarvan maximaal 35 miljard op te halen is; het kabinet pakt 1,1 miljard op.

8-10-2026: In een short van VPRO Tegenlicht noemt schrijver Ilja Leonard Pfeijffer Nederland totaal vastgelopen, met de btw op groente en fruit als voorbeeld. De feiten liggen genuanceerder, maar het patroon herkennen we: kinderopvang, box 3 en het Landbouwakkoord liepen vast of schoven op. Burgerplatform wil eerst stoppen met het stapelen van regels.

8-10-2026: Naast de officiële 144 megaton broeikasgassen rapporteert Nederland ruim 65 megaton als memopost, buiten de doelen. Een analyse van Burgerplatform op basis van CBS-, PBL- en andere cijfers laat zien welke uitstoot door boekhoudregels buiten beeld blijft, en welke uitstoot in geen enkele Nederlandse telling staat.

8-10-2026: Een berekening van Kalavasta in opdracht van Urgenda laat zien dat groen gas uit melkveemest hooguit 1,2 tot 1,5 Mton aardgasuitstoot vermijdt, tegenover circa 14 Mton ketenuitstoot van de melkveehouderij. Urgenda vindt grootschalige subsidie voor mestvergisting niet te verantwoorden.

8-10-2026: Onderzoekers van het Maastricht UMC+ blokkeerden met een experimentele pil de verwerking van vruchtensuiker bij vijftien mensen met leververvetting die dagelijks frisdrank dronken. Lever, vetverdeling en suikerhuishouding verbeterden, zonder gewichtsverlies. Burgerplatform: frisdrank voegt niets toe aan gezondheid, en minder frisdrank betekent ook minder blikjes.