Fossiele subsidies
Er zijn diverse fiscale regelingen en subsidies waar de fossiele industrie van profiteert
Bedragen per jaar
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
- Schade huidig beleidper jaar
- nog niet becijferd
- Brede welvaartseffectenpakket, netto per jaar na overlapcorrectie
- nog niet becijferd
Omvang geldstroom (indicatief)
Geen MKBA-uitkomst. Dit is de grootte van de geldstroom waar deze analyse over gaat, niet de schade of het welvaartseffect.
- Geldstroomindicatief
- € 37,5 – 46 mld
Analyse
[Bronstatus 2026-09-27 (scientist, Action 196/203)] Niet-officieel: F_Volume_EUR_Min 37,5 mld komt van SOMO (niet-officiele bron); de bovengrens 46 mld is niet geverifieerd (MN2024-cijfer 39,7-46,4 mld kon niet worden gecontroleerd, Action 203). Officieel: budgettair belang fossiele voordelen (inventarisatiebenadering) 29,6 mld in 2026 (MN2027 bijlage 13, source 347, bi 92); CPB/PBL 17,1 mld in 2021, brede definitie (source 5, bi 1). Budgettair belang is fictieve derving, geen opbrengst bij afschaffen.
Correctie maatschappelijke kosten: F_Volume_Societal stond op 243-606 mld; dat is een schaalfout (factor 10): de notitie hieronder noemt zelf 24,3 en 60,6 mld (eigen controle: ca. 139 Mt x 200 resp. 500 USD/t, omgerekend tegen ca. 0,87 EUR/USD). Gecorrigeerd naar 24,3-60,6 mld. De 200/500 USD per ton heeft geen officiele bron. Officieel is de externe-kostenbenadering 18,3 mld (fossiel) resp. 23,3 mld (alle broeikasgassen) in 2025, bij 187,4 EUR/t CO2 (MN2027 bijlage 13, source 347).
Oorspronkelijke notitie: maatschappelijke kosten $ 200 & $ 500 per ton. in 2025 was de uitstoot 0,8% hoger 139,4 Mt in 2024 138,2, 24,3 en 60,6 miljard
Herkomst van de bedragen
Bronnen van deze analyse
Voor het rampscenario en de omvang van de geldstroom is nog geen bron per bedrag vastgelegd. Hieronder staan de bronnen en datapunten van de hele analyse.
Bronnen
- Bijlagen bij de Miljoenennota 2027 (Kamerstuk 37 020, nr. 2): EMU-tabellen, fiscale regelingen, Aanvullende Post, KGG-mutaties, bijlage 13 Fossiele voordelenMinisterie van Financien, 2026
- NEa onderzoek duurzaamheid houtpellets (uit Maleisie, geleverd aan RWE) + Kamerbrief handhavingsbesluit (Kamerstuk 31239, nr. 443)Nederlandse Emissieautoriteit (NEa); Minister van Klimaat en Groene Groei, 2026
- Zeroing in on net-zero: The role of carbon dioxide removals and carbon sinks in EU member states' climate planningCarbon Market Watch (Daniel Orth), 2026
- Kamerbrief openstelling SDE++ 2026 (Kamerstuk 31239, nr. 444, 13-02-2026)Minister van Klimaat en Groene Groei, 2026
- Persbericht Comite Schone Lucht: Spoedrechtzaak over miljoenen biomassasubsidies RWE (26-05-2026, zitting CBb 28-05-2026, AWB 26/194 VV) + Q&A-bijlageComite Schone Lucht (Fenna Swart), 2026
- PBL, Klimaatverandering in de prijzen in 2025. Analyse van de beprijzing van broeikasgasemissies in Nederland (15-09-2026, publicatie 6192)Corjan Brink en Hendrik Vrijburg (PBL), 2026
- Afschaffing fossiele energiesubsidies: eerder een hersenkraker dan een no-brainerCorjan Brink (PBL), Arjan Trinks (CPB), Herman Vollebergh (PBL), Peter Zwaneveld (CPB), 2023
- Memorie van antwoord namens de Staat der Nederlanden, RWE t. Staat (Wet verbod op kolen), Gerechtshof Den Haag zaaknr. 200.324.875/01 (zitting 26-09-2023)Pels Rijcken namens de Staat der Nederlanden (Ministerie van EZK), 2023
- Aanhangsel Handelingen TK 2020-2021, nr. 2515: antwoorden op Kamervragen Van Raan over extra subsidie voor extra bijstook houtige biomassa (Eemshavencentrale)Minister van Economische Zaken en Klimaat (Van 't Wout), 2021
Datapunten
- Budgettair belang fossiele voordelen 2026, inventarisatiebenadering (Miljoenennota 2027)
- Fossiele voordelen volgens externe-kostenbenadering 2025 (Miljoenennota 2027)
- Fossiele subsidies NL 2021, brede definitie (CPB/PBL 2023)
- Openstellingsbudget SDE++ 2026: EUR 8 mld (verplichtingenplafond, Kamerstuk 31239-444)
- SDE++ vermengt bio-CCS (CO2-verwijdering) met fossiele CCS; CDR-sector kreeg nog geen SDE++-geld (kritiek CMW 2026)
- Claim CSL, niet primair geverifieerd: RWE krijgt tot 2027 ca. EUR 2,5 mld SDE++ voor bij- en meestook biomassa (Amer, Eemshaven)
- NEa 2026: Maleisische pellets aan RWE voldoen aan NL-eisen, maar GGL-schema borgt duurzaamheid 'tot op zekere hoogte ... niet volledig'
- NEA 2025: 78,6% van alle werknemers (zeer) tevreden met het werk [95%-CI 78,2-78,9]
- NEA 2025 tevreden met werk: aardolie 78,4% [71,8-83,9], delfstoffen 81,9% [74,6-87,5], chemie 71,5% [65,8-76,6]
- Sustainability wage gap: werknemers in meest duurzame sectoren verdienen 8% (5-13%) minder; indicatief 4.029 (2.518-6.546) euro per vte-jaar
- IMF-schatting fossiele subsidies NL 2021, externe kosten breed (secundair via CPB/PBL)