Frisdrankverpakkingen en zwerfafval: statiegeld lekt, wegwerp in horeca en snackbars, overstap naar hervulbaar en tap
Frisdrank wordt grotendeels verkocht in wegwerpverpakkingen (blik, PET). Statiegeld (blik sinds 1-4-2023, minimaal EUR 0,15; kleine PET sinds 1-7-2021; source 1148) heeft het aantal blikjes in het zwerfafval sterk verminderd: -73% in 2025 ten opzichte van 2022 (RWS-monitor, source 1145). Toch lekt het systeem: Verpact zamelde in 2025 86% van de blikjes en 78% van de PET-flessen in, onder de wettelijke norm van 90% (source 1146; ILT handhaaft met lasten onder dwangsom, source 1148). Volgens burgerwetenschap was 75% van de statiegeldblikjes die in 2025 in het zwerfafval werden gevonden niet meer inleverbaar (Zwerfinator, source 1147; lage betrouwbaarheid). Statiegeld repareert achteraf; het voorkomt de wegwerpverpakking niet. Frisdrank zelf is volgens het kabinet overbodig voor de gezondheid ('We hebben ze niet nodig', Kamerstuk 32140-302, source 1142; gezondheidsdeel in analyse 18).
(1) Het verdienmodel van frisdrank berust op goedkope wegwerpverpakkingen; de milieukosten van zwerfafval en verwerking zitten niet volledig in de prijs. (2) Statiegeld is een reparatiemaatregel aan het eind van de keten; beschadigde verpakkingen vallen buiten het systeem. (3) Horeca, snackbars en evenementen verkopen veel blik en PET voor directe consumptie onderweg, waar de kans op zwerfafval het grootst is. (4) Hervulbare systemen en tap ontbreken vaak door investeringskosten en logistiek.
Bedragen per jaar
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
- Schade huidig beleidper jaar
- nog niet becijferd
- Brede welvaartseffectenpakket, netto per jaar na overlapcorrectie
- nog niet becijferd