Disproportionele Wahv-verhogingen bij te late betaling (B1)
Automatische verhogingen bij te late betaling van verkeersboetes (Wahv) lopen op tot 300% van het oorspronkelijke bedrag (50% na de eerste, verdubbeling na de tweede aanmaning), ongeacht het vermogen om te betalen. Het CJIB noemt dit in de eigen Stand van de Uitvoering 2025 zelf disproportioneel en uit de pas lopend met straf- en bestuursrecht, en draagt een alternatief aan: eerste verhoging €20, tweede verhoging 20% van het openstaande bedrag.
Door de regel uitgelokte schade: de verhoging is gekoppeld aan het onvermogen om op tijd te betalen, niet aan de ernst van het feit. Een boete van €150 kan zo uitgroeien tot €450 bij precies de groep die het niet kan betalen, waarna de vordering vaak alsnog oninbaar blijkt.
Bedragen per jaar
Bandbreedte: we maken onzekerheid zichtbaar. Je ziet steeds de laagste en de hoogste onderbouwde schatting. De balk toont die bandbreedte; het streepje is de middenwaarde, als die bekend is. Klik op een bedrag om te zien waar het vandaan komt.
- Schade huidig beleidper jaar
- nog niet becijferd
- Brede welvaartseffectenpakket, netto per jaar na overlapcorrectie
- € 19 – 83,8 mln welvaartswinst per jaarmiddenwaarde € 50,3 mln
Omvang geldstroom (indicatief)
Geen MKBA-uitkomst. Dit is de grootte van de geldstroom waar deze analyse over gaat, niet de schade of het welvaartseffect.
- Geldstroomindicatief
- € 173 – 275 mln
Analyse
Rekensom op basis van CJIB-tarieven en -aantallen (1.054.880 eerste en 623.761 tweede verhogingen in 2025): huidig regime €275 mln/jr opgelegde verhogingen, CJIB-variant €38 mln/jr, afname €237 mln/jr waarvan €64 mln/jr officieel gederfde ontvangsten en €173 mln/jr schuld die wordt opgelegd maar de staat nooit bereikt. MKBA-doorrekening (centraal): baten €50 mln/jr, kosten €64 mln/jr (de derving), saldo -€13 mln/jr, NCW30 -€0,28 mrd in de basisvariant maar +€1,01 mrd met verdelingsgewicht 2,0 (herrekend 30-09-2026, discontovoet 2,8/1,8%, horizon 30 jaar; gevoeligheid 2,25%/30j: -€0,30 mrd resp. +€1,09 mrd; horizon 50 jaar: -€0,37 mrd resp. +€1,36 mrd; horizon 30 jaar gehandhaafd: regelwijziging zonder kapitaalgoed, voortbestaan van het stelsel onzeker) (de €64 mln blijft in de portemonnee van huishoudens die de boete niet konden betalen). Een rechtbank heeft prejudiciële vragen aan de Hoge Raad gesteld over strijdigheid met het EVRM.Herkomst van de bedragen
Brede welvaartseffecten
Som van de welvaartssaldi van de maatregelen in het pakket, na uitsluiting en overlapcorrectie. De bedragen per maatregel zijn vóór correctie.
- Wahv-verhogingen maximeren volgens het eigen alternatief van het CJIB (B1)€ 19 mln tot € 83,8 mln, midden € 50,3 mln per jaartelt volledig mee
Bronnen van deze analyse
Voor het rampscenario en de omvang van de geldstroom is nog geen bron per bedrag vastgelegd. Hieronder staan de bronnen en datapunten van de hele analyse.
Bronnen
- Wat levert het op? Maatschappelijke kosten-batenanalyse van vijf stop-maatregelen bestaanszekerheidBurgerplatform.nl (Patrick Hoop, i.s.m. Claude), 2026
- Stand van de Uitvoering 2025 (CJIB)CJIB, 2026
- Bedragen verhogingen (tarieven) en beantwoording Kamervragen evaluatie Wahv (8 juni 2026)CJIB / ministerie van Justitie en Veiligheid, 2026
- Kabinetsreactie IBO Problematische SchuldenRijksoverheid (kabinet), 2024
- Algemene Leidraad voor maatschappelijke kosten-batenanalyse (2013); Werkgroep Discontovoet (2020 en 2025, Kamerstuk 29352 nr. 12); Handboek Milieuprijzen (2023)CPB/PBL; Werkgroep Discontovoet (2020, 2025); Ministerie van Financiën; CE Delft, 2013